Tecessüs haramdır
Tecessüs nedir? Diye sorarsak cevabı şudur:
Tecessüs: Yoklama, araştırma, bilme merakı, anlama merakı, merak, gözetleme manalarına gelir.
Kur’an-ı Kerim’de Allah (c.c.) Mü’minlerin:
a- Tecessüs yapmalarını yasaklıyor. Konu ile ilgili âyetin meali şudur: “…Bir birlerinizin gizlilerini araştırmayın...” (1)
b- Başkalarının evine izinsiz ve habersiz bakmalarını ve girmelerini yasaklamıştır. Konu ile ilgili ayetin meali şudur: “Ey iman edenler! Kendi odalarınızdan başka odalara, sahiplerine alışkanlık etmeden selâm vermeden girmeyiniz. Bu sizin için hayırlıdır. Gerek ki düşünürsünüz.” (2)
Sünnette bunun daha detaylı örneklerini görürüz.
c- Başkasının evine izinsiz bakan (röntgenleyen) gözün çıkarılabileceği bildirilmiştir. (3)
d- Başkasını gizlice dinleyenlerin kulaklarına kıyamet günü eritilmiş kurşun döküleceği tehdidi vârid olmuştur. (4)
(1) HucuratSûresi. Âyet:12
(2) NûrSûresi. Âyet: 27
(3) Ebu Dâvûd. Edep 127. Nesai,Kaseme 47. Ahmed 2/527. Buhari, Nikâh 46.
(4) Buhari, Tâbir 45. Tirmizi, Libas 19. Ebu Dâvûd, Edep 83.
İnsanların dokunulmaz hak ve hürriyetlerinden biri de gizli yönlerinin araştırılmamasıdır. Dinimiz insan onuruna yaraşır bir şekilde davranmayı emretmiş, onun şeref ve haysiyetine saldırılmasına asla cevaz vermemiştir.
Casusluk kelimesiyle aynı kökten gelen ve başkalarının özel hâllerini, ayıplarını ve kusurlarını araştırmak anlamına gelen tecessüs, dinimizin yasakladığı bir davranıştır. Çünkü dinimizde başkalarının ayıp ve kusurlarını ortaya çıkarmak değil; örtmek esastır. Yukarıda mealini açıkladığımız HucuratSûresi 12’inci ayette “….Birbirinizin kusurlarını ve mahremiyetlerini araştırmayın…” buyurulmuştur. Sevgili Peygamberimiz (s.a.v.) Efendimiz de tecessüsü yasaklayarak, İslâm kardeşliğine zarar verecek her türlü davranıştan uzak durulmasını istemiştir. (5)
(5) Buhari, Nikâh 46
Mevlüt Özcan.